# Conjunctivitis

> Diagnostiek, medicamenteuze en niet-medicamenteuze behandeling van conjunctivitis (NHG M57 v2.3, feb 2026 + Farmacotherapeutisch Kompas).

<warning>

Samenvatting van **NHG-Standaard Rood oog en oogtrauma (M57, v2.3, februari 2026)** en het **Farmacotherapeutisch Kompas**. Gebruik lokaal protocol en klinisch oordeel bij alarmsymptomen, atypisch beloop of diagnostische twijfel.

</warning>

## Kernpunten

- Conjunctivitis = ontsteking van het bindvlies. Oorzaak: infectieus (viraal, bacterieel), allergisch (IgE) of mechanisch.
- **Onderscheid bacterieel vs. viraal lukt op anamnese en LO niet betrouwbaar**; en beïnvloedt het beleid niet (NHG v2.2/v2.3).
- Bij gezonde patiënt: **afwachten**, geen antibioticum. Na `1 week` is circa `60%` van de volwassenen klachtenvrij ook zonder behandeling (NHG M57: `59%` placebo vs `62%` fusidinezuur, niet-significant; bij kinderen circa `79%`).
- Lokaal antibioticum (chlooramfenicol) alleen bij **risicogroepen voor complicaties**, bij **klachten > 2 weken** of bij **specifieke verwekker**.
- **Alarmsymptomen** (pijn, visusverandering, fotofobie, misselijkheid/braken) → denk aan keratitis, uveïtis, scleritis, acuut glaucoom → verwijs.
- **Spoedverwijzing dezelfde dag**: pasgeborene `< 10 dagen`, (vermoeden) gonokok, herpes zoster ophthalmicus, alarmsymptomen niet verklaard door conjunctivitis.
- Bij allergische rinoconjunctivitis: **eerst corticosteroïdneusspray**; oogklachten nemen daardoor vaak al af.
- Contactlenzen uit bij elke vorm van conjunctivitis; verhoogd risico op `Pseudomonas`-keratitis.
- Therapeutisch doel:

  - klachtenvrij binnen `1–2 weken` bij banale conjunctivitis,<br />
  
  
  voorkomen visusbedreigende complicaties (keratitis, corneaperforatie, uveïtis),<br />
  
  
  vermijden onnodig lokaal antibioticum en daarmee resistentie en oogirritatie.
  - bij specifieke verwekker (chlamydia, gonokok, HSV, VZV):<br />
  
  
  eradicatie van de verwekker, voorkomen cornea-aantasting en blijvend visusverlies,<br />
  
  
  bij soa tevens onderbreken transmissieketen.
  - bij allergische conjunctivitis: jeuk en irritatie reduceren tot acceptabel niveau,<br />
  
  
  behoud van dagelijks functioneren, voorkomen chronisch corticosteroïdgebruik in het oog.

## Klinisch beeld

![Rood oog door conjunctivitis met diffuse oppervlakkige (conjunctivale) roodheid. Bron: oogartsen.nl](https://media.farmakai.nl/r/aandoeningen/conjunctivitis/rood-oog-conjunctivale-roodheid.webp)

### Anatomische plaatsbepaling

- **Conjunctivale roodheid** = oppervlakkig, diffuus, *verschuifbaar* over de sclera (met wattenstaafje testen). Past bij conjunctivitis.
- **Sclerale/ciliaire roodheid** = diep, *niet-verschuifbaar*, vaak ringvormig rond de cornea. Wijst op keratitis, uveïtis, scleritis.

### Subvormen

<table>
<thead>
  <tr>
    <th>
      Vorm
    </th>
    
    <th>
      Klassiek beeld
    </th>
    
    <th>
      Beleid in 1 lijn
    </th>
  </tr>
</thead>

<tbody>
  <tr>
    <td>
      <strong>
        Banale infectie
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      mucopurulente afscheiding, dichtgeplakte oogleden 's ochtends, geringe jeuk
    </td>
    
    <td>
      afwachten, geen AB
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        Chlamydia
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      sleepend mucopurulent beloop, follikels op tarsale conjunctiva
    </td>
    
    <td>
      systemisch AB conform soa
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        Gonokok
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      hyperacuut, heftige pus en roodheid, snel oedeem
    </td>
    
    <td>
      <strong>
        spoed
      </strong>
      
       naar oogarts
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        HSV
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      blefaroconjunctivitis met vesikels op ooglidrand, geen fluo-aankleuring cornea
    </td>
    
    <td>
      aciclovir oogzalf
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        VZV
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      conjunctivitis bij gordelroos in N. ophthalmicus-gebied
    </td>
    
    <td>
      systemisch antiviraal + <strong>
        dezelfde dag
      </strong>
      
       oogarts
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        Allergisch (IgE)
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      jeuk, branderigheid, chemose, bilateraal, vaak met rinitis
    </td>
    
    <td>
      antihistaminicum-druppels / nasaal steroïd
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        Contactallergie (type IV)
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      peri-orbitaal eczeem, jeuk, recent nieuw cosmeticum/oogdruppel
    </td>
    
    <td>
      allergeen vermijden
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        Mechanisch
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      aanwijsbare prikkel (stof, wind, wrijven), lenzen
    </td>
    
    <td>
      prikkel weghalen
    </td>
  </tr>
</tbody>
</table>

![Infectieuze conjunctivitis met purulente afscheiding op de ooglidrand. Bron: oogartsen.nl](https://media.farmakai.nl/r/aandoeningen/conjunctivitis/bacteriele-conjunctivitis-pus.webp)

### Verwekkers

- **Banaal**: in de eerste lijn `± 2/3` viraal (vele virussen), `± 1/3` bacterieel. Belangrijkste bacteriën: `S. pneumoniae`, `S. aureus`, `H. influenzae` (bij kinderen ook `M. catarrhalis`).
- **Specifiek bacterieel**: `Chlamydia trachomatis`, `Neisseria gonorrhoeae`; denk hieraan bij soa-anamnese of bij pasgeborene `< 10 dagen` na partus.
- **Specifiek viraal**: HSV (type 1 vaakst), VZV (in kader van gordelroos), `molluscum contagiosum` op het ooglid.
- **Incidentie**: ca. `17/1000 patiëntjaren` infectieuze conjunctivitis; bij kinderen `≤ 11 jaar` ca. `1/4` daarvan.

## Diagnostiek

### Anamnese

- duur, beloop (acuut/sleepend), uni- of bilateraal
- aard van de afscheiding (waterig, mucopurulent, purulent)
- jeuk vs. branderigheid (jeuk → allergie)
- recent contact met rood oog, recente BLWI
- soarisico (anogenitale klachten, partner met soa)
- contactlensgebruik en lensonderhoud (cave `Pseudomonas`)
- geneesmiddelen, oogdruppels, cosmetica (contactallergie)
- atopie, hooikoorts, eczeem, astma
- eerdere episodes, herpes zoster in gelaat
- oogheelkundige voorgeschiedenis, recente oogoperatie of laserbehandeling
- immuuncompromis (ziekte of medicatie)

### Alarmsymptomen: altijd uitvragen

<caution>

**Pijn, visusverandering, fotofobie, misselijkheid/braken** wijzen op visusbedreigende aandoeningen (keratitis, uveïtis, scleritis, acuut glaucoom). Verwijs dezelfde dag als deze niet verklaard kunnen worden door de conjunctivitis.

</caution>

Onderscheid pijn van jeuk (allergie) en het zandkorrelgevoel/corpus-alienumgevoel (cornea-aandoening, corpus alienum).

### Lichamelijk onderzoek

![Sterke roodheid van de palpebrale conjunctiva; keer altijd het bovenooglid om bij rood oog z.o.o. Bron: oogartsen.nl](https://media.farmakai.nl/r/aandoeningen/conjunctivitis/palpebrale-conjunctiva-roodheid.webp)

- **oogleden**: roodheid, zwelling, papels, vesikels (HSV/VZV), entropion/ectropion/trichiase
- **conjunctiva (oppervlakkig)**: lokalisatie roodheid (diffuus/segmentaal), afscheiding, evt. follikels op tarsus (chlamydia, adenovirus)
- **(epi)sclera (diep)**: ciliaire roodheid → keratitis/uveïtis
- **cornea**: glanzend of dof? troebelingen? lichtreflex vervormd? → fluoresceïnekleuring bij twijfel of bij alarmsymptomen
- **pupillen**: vorm, grootte, links-rechtsverschil, directe en consensuele lichtreactie (toename pijn/fotofobie bij indirecte reactie = uveïtis)
- **gelaatshuid**: vesikels passend bij gordelroos
- **bij corpus-alienumgevoel of rood oog z.o.o.**: bovenste ooglid omklappen; corpus alienum zit vaak hieronder

![Subtarsale follikels: typisch bij chlamydia en adenovirus. Bron: oogartsen.nl](https://media.farmakai.nl/r/aandoeningen/conjunctivitis/follikels-tarsus-chlamydia.webp)

### Aanvullend onderzoek

- **Soa-diagnostiek** bij vermoeden Chlamydia/gonorroe: NAAT/PCR + kweek met resistentiebepaling uit conjunctivaalzak; materiaal binnen `6 uur` naar laboratorium.
- **Banale kweek**: in principe **niet zinvol** (spontaan beloop).
- **Allergiediagnostiek**: zelden zinvol; alleen als één specifiek allergeen vermoed wordt én eliminatie/desensibilisatie wordt overwogen.
- **Schirmertest, break-up time, oogdruk, fundoscopie**: geen plaats bij conjunctivitis in de eerste lijn.

## Behandeling

### Algemene voorlichting (alle vormen)

<tip>

**Niet-medicamenteus altijd combineren met evt. medicamenteus beleid.**

</tip>

- Leg uit dat een gewone conjunctivitis bij gezonde mensen `< 1–2 weken` vanzelf geneest.
- Afscheiding regelmatig verwijderen met wattenstaafje en (gekookt of leiding-) water of `NaCl 0,9%`.
- **Hygiëne** om verspreiding te voorkomen: frequent handen wassen, niet in ogen wrijven, eigen handdoek, geen oogmake-up, contactlenzen uit.
- Zonnebril bij veel licht (vermindert oogknijpen).
- Bij alarmsymptomen of toename klachten direct contact opnemen.

### Infectieuze conjunctivitis: banale verwekker

#### Bij gezonde patiënt (géén risicogroep)

<steps level="4">

#### Stap 1: afwachten

- Geen lokaal antibioticum: geneest doorgaans spontaan binnen `1–2 weken`.
- Evt. **kunsttranen** of indifferente ooggel ter verlichting (druppels/gel boven zalf; zalf geeft wazig zicht).
- Instructie: terugkomen bij alarmsymptomen of als klachten na `1 week` niet duidelijk afnemen.

#### Stap 2: controle bij persisteren

- Na `1 week` zonder verbetering: controleer cornea (fluoresceïne) om keratitis/ulcus, HSV of allergie uit te sluiten.
- Na `2 weken` zonder verbetering bij typisch beeld: in overleg met patiënt kiezen tussen:

  - verder afwachten,
  - empirisch starten met chlooramfenicol,
  - soa-test (afhankelijk van anamnese),
  - overleg oogarts.

</steps>

#### Bij risicogroep voor complicaties

Risicogroep = recente oogoperatie, chronisch infectieuze oogziekte, immuungecompromitteerd.

- **Chlooramfenicol oogdruppels 0,5%**, `1–2 druppels elke 2–3 uur`, óf
- **Chlooramfenicol oogzalf 1%**, `2–4 dd 1 cm` zalfstreng in onderste oogtraan.
- Doorgaan tot `2 dagen na verdwijnen` van de symptomen; maximaal `14 dagen`.
- Bij contra-indicatie chlooramfenicol (stoornis in hematopoëse of familiaire beenmergdepressie) of allergie benzalkonium­chloride: **fusidinezuur-ooggel 1%**, `1 druppel elke 4 uur`, ook tot `2 dagen na` symptomen.

<note>

**Chlooramfenicol > fusidinezuur** omdat chlooramfenicol een breder spectrum heeft (incl. `H. influenzae`) en minder snel resistentie geeft. Fusidinezuur wordt in NL nog te vaak voorgeschreven (`± 1/3` van de scripts).

</note>

<caution>

**Chlooramfenicol bij kinderen < 2 jaar**: oogdruppels bevatten boorzuur (mogelijk effect op vruchtbaarheid); wees terughoudend, kies oogzalf (geen boorzuur).

</caution>

Controle: terug bij alarmsymptomen, bij **geen verbetering na 72 uur** of bij **niet-verdwijnen na 1 week**.

```recipe
# Banale conjunctivitis bij risicogroep (volwassene)
R/ chlooramfenicol oogdruppels 5 mg/ml (FNA), flacon 10 ml
Da/ 1 flacon, bewaar in koelkast
S/ 1-2 druppels in aangedaan oog elke 2-3 uur, tot 2 dagen na klachtenvrij. Max 14 dagen.

#! contactlenzen uit; hygiëne; controle bij geen verbetering 72 uur
```

#### Verwijzen naar oogarts

- bij alarmsymptomen die niet verklaard worden door conjunctivitis;
- bij conjunctivitis **zonder AB > 3 weken** persisterend;
- bij conjunctivitis **met AB na 1 week** niet (vrijwel) genezen.

### Infectieuze conjunctivitis: Chlamydia trachomatis

- Vrijwel altijd in combinatie met genitale infectie → **systemisch** behandelen.
- Behandeling **conform** [NHG-Standaard Het soa-consult](https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/het-soa-consult): bv. **azitromycine 1 g eenmalig oraal**, of **doxycycline 2 dd 100 mg, 7 dagen**.
- **Geen lokaal antibioticum** nodig naast systemische behandeling.
- Ooglidranden schoonmaken met lauw water en een beetje babyshampoo.
- Aandacht voor partnerwaarschuwing en testbeleid andere soa's.
- **Controlekweek alleen** als symptomen na de kuur niet verdwenen zijn.
- **Verwijs naar oogarts** bij cornea-aantasting.

### Infectieuze conjunctivitis: gonokok (vermoeden)

<warning>

**Verwijs met spoed (dezelfde dag) naar de oogarts** voor diagnostiek, behandeling en uitsluiten van gonokokken-keratitis. `N. gonorrhoeae` kan het intacte corneaepitheel penetreren; perforatie binnen uren mogelijk.

</warning>

- Bij sterk klinisch vermoeden (zeer heftige pus, hyperacuut beloop, soa-anamnese): **na materiaalafname** direct starten met **ceftriaxon 500 mg i.m. eenmalig** (conform [soa-consult](https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/het-soa-consult)).
- Ooglidhygiëne ieder uur.
- Aanvullende lokale therapie alleen in overleg met oogarts + arts-microbioloog/infectioloog.

### Infectieuze conjunctivitis: HSV

- Beeld: blefaroconjunctivitis met vesikels op ooglidrand, **geen fluo-aankleuring van de cornea** (cornea-aankleuring = keratitis dendritica → andere behandeling).
- **Aciclovir oogzalf 3%**, `5 dd 1 cm` in onderste conjunctivaalzak; ook in vesikels op ooglidrand inmasseren.
- Doorgaan tot `3 dagen na` verdwijnen afwijkingen, **maximaal 2 weken** (toxisch voor cornea-epitheel).
- Controle om de `3 dagen`: alarmsymptomen + cornea na fluo-kleuring.
- **Verwijs** bij ontstaan keratitis ondanks therapie.

```recipe
# HSV-blefaroconjunctivitis (eerste manifestatie of recidief)
R/ aciclovir oogzalf 3%
Da/ 1 tube 4,5 g
S/ 5 dd 1 cm in onderste conjunctivaalzak, tot 3 dagen na verdwijnen klachten (max 14 dagen)

#! ook inmasseren in vesikels op ooglidrand
# controle om de 3 dagen met fluoresceïne
```

### Infectieuze conjunctivitis: VZV (herpes zoster ophthalmicus)

<warning>

Bij gordelroos in N. ophthalmicus-gebied (voorhoofd, rond oog) is er `50–70%` kans op een oogontsteking. **Verwijs dezelfde dag** naar de oogarts.

</warning>

- **Direct starten met oraal nucleoside-analogon** (aciclovir / valaciclovir / famciclovir); zie [NHG-Behandelrichtlijn Gordelroos](https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/gordelroos).
- Oogontsteking kan optreden of recidiveren tot `> 1 jaar` ná staken antivirale therapie.

### Conjunctivitis door molluscum contagiosum

- Verwijder de wrat op het ooglid (curettage).
- Bij molluscae elders: hygiënische maatregelen tegen handcontact-transmissie.

### Allergische conjunctivitis (IgE-gemedieerd)

![Allergische conjunctivitis met chemose en duidelijke conjunctivale zwelling. Bron: oogartsen.nl](https://media.farmakai.nl/r/aandoeningen/conjunctivitis/allergische-conjunctivitis-chemose.webp)

#### Niet-medicamenteus

- Identificeer en vermijd het allergeen (huisstofmijt, dier, pollen).
- Niet in de ogen wrijven; koud, schoon washandje verlicht.
- Contactlenzen uit zolang ogen geïrriteerd.
- Pollenseizoen: hooikoortsweerbericht, (zonne)bril, ramen dicht, wasgoed binnen.

#### Bij **rinoconjunctivitis**: nasaal corticosteroïd eerst

- Begin met een **corticosteroïdneusspray** (bv. fluticason of mometason); zie [Allergische rinitis](/aandoeningen/allergie-hooikoorts/hooikoorts).
- Oogklachten nemen hierdoor vaak al voldoende af.

#### Bij alleen oogklachten

<steps level="4">

#### Stap 1: antihistaminicum-oogdruppels

Effectief en veilig; geen voorkeursmiddel binnen de klasse, kies op prijs en gebruiksgemak (`2 dd` versus zo nodig `4 dd`).

- **azelastine** `0,5 mg/ml`, `2–4 dd 1 druppel`
- **emedastine** `2 dd 1 druppel`
- **ketotifen** `0,25 mg/ml`, `2 dd 1 druppel`
- **levocabastine** `2–4 dd 1 druppel`
- **olopatadine** `1 mg/ml`, `2 dd 1 druppel`

Bij overgevoeligheid voor conserveermiddel (benzalkonium): kies **conserveermiddelvrije** verpakking (`unit dose`).

#### Stap 2: ander antihistaminicum of cromoon

Bij onvoldoende effect: probeer ander antihistaminicum óf **cromoglicinezuur 20 mg/ml**, `2–6 dd 1 druppel` (werkt pas na `1–3 weken`; preventief gebruik).

#### Stap 3: prednisolon-oogdruppels kortdurend

Bij hevige klachten: **prednisolon-oogdruppels 0,5%**, `3–4 dd 1 druppel`, **maximaal 3 dagen**.

- Schrijf `3 verpakkingen voor eenmalig gebruik` (Minim) voor; voorkomt langduriger gebruik.
- Controleer **fluoresceïne­kleuring vóór én na**; risico op maskeren HSV-keratitis.
- Bij geen effect na `3 dagen`: verwijs (chronische vormen uitsluiten).

#### Stap 4: onderhoud bij frequente recidieven

- antihistaminicum-oogdruppel als onderhoud,
- en/of niet-sederend oraal antihistaminicum: cetirizine, loratadine, desloratadine, fexofenadine, levocetirizine.

</steps>

#### Bij hevige ooglidzwelling/jeuk/eczeem

- **Hydrocortisoncrème 1%**, `2 dd`, dun aanbrengen, **maximaal 3 dagen** (offlabel; risico op corticosteroïd-glaucoom en huidatrofie bij langer gebruik).

```recipe
/**
 * Allergische conjunctivitis met hevige oogklachten en lichte ooglidzwelling.
 * Patiënt al op nasaal corticosteroïd voor rinitis.
 */
R/ olopatadine oogdruppels 1 mg/ml
Da/ 1 flacon 5 ml
S/ 2 dd 1 druppel in beide ogen

#! bij forse zwelling oogleden, kortdurend:
R/ hydrocortisoncrème 1%
Da/ tube 15 g
S/ 2 dd dun op ooglid, max 3 dagen
```

### Conjunctivitis door contactallergie (type IV)

- **Vermijd het allergeen** (cosmetica, oogdruppels, lensvloeistof, metalen, parfum). Behandeling werkt alleen als het contact stopt.
- Lokale antihistaminica/cromonen zijn **niet** effectief bij type-IV-reactie.
- Bij hevige klachten: **prednisolon-oogdruppels 0,5%**, `3–4 dd 1 druppel`, maximaal `3 dagen` (zelfde voorzorg fluoresceïne­kleuring).
- Bij forse ooglidzwelling/eczeem: hydrocortison­crème `1%` `2 dd`, max `3 dagen`.
- **Geen** decongestiva (sympathicomimetica); rebound, systemische bijwerkingen, maskeren contactallergie.
- Bij onduidelijk allergeen: verwijs naar huidarts voor plakproeven.

### Conjunctivitis door mechanische irritatie

- Verwijder de prikkel (stof, lens, wind).
- Lenzen laten controleren op krassen/aanslag door contactlensspecialist.
- Bij zachte lenzen: vaker vervangen (poreuze structuur = infectiehaard).

## Verwijscriteria

### Spoed (direct of dezelfde dag)

<table>
<thead>
  <tr>
    <th>
      Situatie
    </th>
    
    <th>
      Naar
    </th>
    
    <th>
      Waarom
    </th>
  </tr>
</thead>

<tbody>
  <tr>
    <td>
      Pasgeborene <code>
        < 10 dgn
      </code>
      
       met conjunctivitis
    </td>
    
    <td>
      oogarts, <strong>
        dezelfde dag
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      gonokok/chlamydia, snel keratitis
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      Vermoeden gonokokkenconjunctivitis
    </td>
    
    <td>
      oogarts, <strong>
        dezelfde dag
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      corneaperforatie binnen uren
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      Herpes zoster in gelaat (HZO)
    </td>
    
    <td>
      oogarts, <strong>
        dezelfde dag
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      <code>
        50–70%
      </code>
      
       oogontsteking
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      Alarmsymptomen niet verklaard door conjunctivitis
    </td>
    
    <td>
      oogarts, <strong>
        direct
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      keratitis, uveïtis, scleritis, acuut glaucoom
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      Etsing door zuur/loog/kalk/chloor
    </td>
    
    <td>
      oogarts, <strong>
        direct
      </strong>
      
       na <code>
        ≥ 10 min
      </code>
      
       spoelen
    </td>
    
    <td>
      blijvende cornea-schade
    </td>
  </tr>
</tbody>
</table>

### Reguliere verwijzing

- conjunctivitis zonder AB **> 3 weken** persisterend
- conjunctivitis met AB na `1 week` niet (vrijwel) genezen
- hardnekkige allergische conjunctivitis ondanks step-up (uitsluiten atopische keratoconjunctivitis, vernalis, giant papillary)
- (vermoeden van) overgevoeligheid voor contactlensvloeistof

![Symblepharon: verkleving tussen ooglid en oogbol bij cicatricieel beloop (zeldzaam, bv. Stevens-Johnson, pemfigoïd). Bron: oogartsen.nl](https://media.farmakai.nl/r/aandoeningen/conjunctivitis/symblepharon-cicatrieel.webp)

## Praktische valkuilen

<accordion>
<accordion-item icon="i-lucide-circle-help" label="Waarom zou ik niet meteen chlooramfenicol starten 'voor de zekerheid'?">

- Op klinisch beeld is bacterieel vs. viraal niet te onderscheiden.
- Genezing wordt nauwelijks bespoedigd (na `1 week` is `± 75%` klachtenvrij zonder AB).
- Onnodig gebruik geeft resistentie, oogirritatie en soms (ernstige) allergische reacties.
- Maakt patiënt en huisarts beiden afhankelijk van een ritueel zonder klinisch voordeel.

</accordion-item>

<accordion-item icon="i-lucide-circle-help" label="Wanneer doet fusidinezuur het juist beter dan chlooramfenicol?">

Bij **contra-indicatie voor chlooramfenicol**: bestaande stoornis in hematopoëse of familiaire beenmergdepressie (zeer zeldzaam optreden van aplastische anemie ook bij lokale toediening, beschreven na `> 40 dagen` gebruik). Verder is chlooramfenicol klinisch breder.

</accordion-item>

<accordion-item icon="i-lucide-circle-help" label="Hoe onderscheid ik conjunctivale (verschuifbaar) van sclerale (niet-verschuifbaar) roodheid?">

Lokaal anesthetiseren niet nodig. Met een vochtig wattenstaafje de conjunctiva voorzichtig over de sclera schuiven:

- **verschuifbare roodheid** → conjunctivaal → conjunctivitis, subconjunctivale bloeding
- **niet-verschuifbare roodheid** → (epi)scleraal → episcleritis, scleritis, of ciliaire roodheid bij keratitis/uveïtis

</accordion-item>

<accordion-item icon="i-lucide-circle-help" label="Mag een contactlensdrager met rood oog gewoon afwachten?">

Nee. Bij contactlensdragers is het risico op een **infectieuze keratitis** (`Pseudomonas aeruginosa`) duidelijk verhoogd. Lenzen direct uit, fluoresceïnekleuring, laagdrempelig contact en bij cornea-aantasting verwijzen.

</accordion-item>

<accordion-item icon="i-lucide-circle-help" label="Hoe herken ik een HSV-blefaroconjunctivitis vs. een keratitis dendritica?">

- **HSV-blefaroconjunctivitis**: vesikels op ooglidrand, conjunctivale roodheid, irritatie; **cornea kleurt NIET aan** met fluoresceïne. Huisarts behandelt met aciclovir oogzalf.
- **Keratitis dendritica**: typisch boom-/varenpatroon op cornea bij fluoresceïnekleuring. Huisarts mag dit sinds NHG v2.2 zelf behandelen, maar bij stromale aantasting (`± 20%`) verwijzen.

</accordion-item>
</accordion>

<bronnen>

## Bron

- **NHG-Standaard Rood oog en oogtrauma (M57), versie 2.3, februari 2026.** Bolsius EJM, De Jongh E, Larsen-Bakker IM, Rietveld RP, Tellegen E, Van der Weele GM, Wouda PJ. Via [richtlijnen.nhg.org](https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/rood-oog-en-oogtrauma).
- **Farmacotherapeutisch Kompas: Conjunctivitis.** Indicatietekst en behandelplan. Via [farmacotherapeutischkompas.nl](https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/conjunctivitis).
- **NHG-Standaard Het soa-consult**, 2013 (aanpassing januari 2025). Via [richtlijnen.nhg.org](https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/het-soa-consult).
- **NVDV/NVMM Multidisciplinaire richtlijn Seksueel overdraagbare aandoeningen**, 2024. Via [richtlijnendatabase.nl](https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/seksueel_overdraagbare_aandoeningen/deel_c_specifieke_soa_s.html).
- **NHG-Behandelrichtlijn Gordelroos**, 2019 (aanpassing december 2020). Via [richtlijnen.nhg.org](https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/gordelroos).
- **Klinische afbeeldingen**: Oogcentra Stichting Topklinische Ziekenhuizen (STZ) / [oogartsen.nl: Conjunctivitis (ontsteking/infectie bindvlies)](https://www.oogartsen.nl/hoornvlies-slijmvlies/conjunctivitis-ontsteking-infectie-bindvlies/). Gebruikt met bronvermelding.

</bronnen>