Oefencasussen

Voorbeeldcasus: cystitis

Uitgewerkte STAT-voorbeeldcasus over cystitis bij een vrouw met diabetes mellitus, met SMAK-beleid, recept en het examenformat.

Relevante naslag: Urineweginfectie en de standaardtherapie urineweginfectie.
Voorbeeldcasus uit de STAT-bundel, uitgewerkt op basis van de NHG-Standaard Urineweginfecties (M05) en het FK; studie-uitwerking, geen officieel antwoordmodel. Tevens bedoeld als demonstratie van het examenformat.

Casus

Positie: huisarts

Algemene patiëntinformatie


naam	Mw. Maxima van der Plas
leeftijd	`41 jaar`
zwangerschap/lactatie	Niet zwanger
allergie	geen
intoxicaties	Roken `20 PY` (1 pakje/dag)

Samenvatting voorgeschiedenis en huidige gezondheidsstatus

1999: urineweginfectie
2015: diabetes mellitus type 2
2016: hypercholesterolemie
2016: spierpijn na start simvastatine (omgezet naar atorvastatine)

Huidige medicatie

Metformine 850 mg 2 dd- Atorvastatine 20 mg 1 dd 's avonds

Sinds 2 dagen pijn bij het plassen en steeds vaker moeten plassen.
Herkent de klachten van een eerdere blaasontsteking; hindert haar werk als receptioniste.
Heeft zelf een potje ochtendurine meegenomen.

Onderzoek

Urine: nitriettest positief; in sediment > 10 leukocyten.
BMI 27.
Alleen afwijkende bevindingen zijn vermeld; overige bevindingen zijn niet relevant.

Werkdiagnose

Cystitis (urineweginfectie zonder tekenen van weefselinvasie).

Therapiekeuze en argumentatie (SMAK)

Samenvatting

41-jarige vrouw met sinds 2 dagen dysurie en toegenomen mictiefrequentie, positieve nitriettest en leukocyturie; geen koorts of flankpijn.
DM2 in de voorgeschiedenis maakt haar een risicogroep voor een gecompliceerd beloop.
Therapeutisch doel: klachtenvrij worden, progressie naar weefselinvasie (pyelonefritis) voorkomen, terughoudend antibioticagebruik.

Mogelijkheden

Richtlijn: NHG-Standaard Urineweginfecties (M05). Omdat zij tot een risicogroep behoort, behandel je met een antibioticum (geen afwachtend beleid) en gedurende 7 dagen.

1ᵉ keus: nitrofurantoïne 7 dagen, 2 dd 100 mg (mga)
2ᵉ keus: fosfomycine eenmalig 3 g
3ᵉ keus: trimethoprim 7 dagen, 1 dd 300 mg voor de nacht (let op hyperkaliëmie met RAS-remmers/kaliumsparende diuretica)

Argumentatie

Beoordeling met ABC-MIKT:

Allergie: geen → nitrofurantoïne mogelijk.
Bijwerkingen: bij een korte kuur goed verdragen.
Contra-indicaties: nitrofurantoïne vervalt bij eGFR < 30 ml/min en G6PD-deficiëntie; geen aanwijzing hiervoor.
Milieu: smal spectrum, werkt vooral in de urine.
Kosten: goedkoop.
Toedieningsvorm: oraal, 7 dagen.

De valkuil in deze casus is de kuurduur: door de DM2 is mevrouw een risicogroep, dus 7 dagen in plaats van de 5 dagen bij een gezonde, niet-zwangere vrouw.

Keuze

Nitrofurantoïne mga 2 dd 100 mg gedurende 7 dagen; ruim drinken. Contact bij koorts, flankpijn of geen verbetering na 48 uur.

/**
 * Cystitis bij vrouw met DM2 (risicogroep). NHG M05: 1e keus, 7 dagen.
 */
R/ nitrofurantoine mga capsule 100 mg
Da/ 14 stuks
S/ 2 dd 1 capsule gedurende 7 dagen, kuur afmaken

Het receptformulier

Op de STAT vul je een volledig receptformulier in. Naast R/, Da/ en S/ horen daarop:

voorschrijver: naam, adres en telefoonnummer
datum
patiëntgegevens: naam, geboortedatum en adres

Vragen bij de voorbeeldcasus

Overzicht

STAT-oefencasussen per onderwerp: deels uit de casusverzameling van voorgaande jaren, deels samengesteld op basis van de richtlijn.

Allergische rhinitis

Samengestelde STAT-oefencasus over persisterende allergische rhinitis met verstopte neus, met SMAK-beleid, recept en kennisvragen.